eind 2010: boulevard of broken dreams

Ik was, traditiegetrouw, wel bij de intocht van Sinterklaas. Eerde had ik dan mijn kind in de hand, de laatste jaren een videocamera. Tot zover is er niets mis mee en de te vullen gezette schoen mis ik al evenmin. Mij kinderen zijn 29, 28, 20 en 13 en toch maak ik elke keer weer pakjesavond mee. Waarom?
De kinderen van mijn aangetrouwde nichten - ik heb geen enkele notie, of dit familietechnisch wel kan, maar je begrijpt wat ik bedoel – zijn helemaal Klaasrijp, want tussen de drie en vijf of zo. Ik had andere jaren al wel moeite met het urenlange uitpakplezier, maar dit jaar was het nog gecompliceerder. Een nicht had haar dochter wijs gemaakt: De Sint bestaat niet. Voor de nicht een onvermijdelijke uitspraak, want ze kon het niet over haar hart verkrijgen haar dochter te moeten voorliegen. Alsof een leugentje om bestwil niet kan? Of zij daarmee het kind niet opzadelde met een groot moreel probleem. Want wat moest haar kind dan doen: andere kinderen voorliegen, of vertellen, dat Sint alleen maar van de firma list en bedrog is? De dochter van vijf nam het meest wijze besluit: ze gelooft gewoon, geen twijfel mogelijk. Nu ben ik wel benieuwd, wat er in 2011 met dit feest, de nicht en haar kind gaat gebeuren. Maar eerst ga ik weer met mijn camera naar de intocht, geloof ik.

Over geloven gesproken. Nadat het uitpakpapier met de kleinsten verdwenen was, werd het tijd voor de spelletjes. Meestal van die kennisquizjes uit een doosje, maar dit jaar geen het anders: met stellingen, die waar of niet waar zijn. Ze proberen je het achterste van je tong te laten zien. Dat is ook maar het beste ook, omdat het anders bol van de oppervlakkigheid blijft. Het gevaar bestaat, dat we dan eindigen in een gesprek over het geloof. Voor de hele familie een prettig onderwerp, waar ik ongelooflijk veel moeite mee heb. Dit jaar was het weer raak en ik voor 2011 al één voornemen gemaakt: ik doe er niet meer aan mee, want ik kan het niet meer aanzien, dat mensen zichzelf zo voor de gek kunnen houden. Het goede danken we de heer, het slechte veroorzaken we zelf. Geloof jij het, ik niet.

Nee, dan heb ik meer last van mijn eigen broer. Niet, dat hij gelooft. Nou ja voor de Heilige Communieshow dan even, maar verder niet. Mijn broer is het verhaal van de verwachtingen. Heb jij niet gezegd: “als je niets van een ander verwacht, kun je ook niet teleurgesteld worden”. Ik ben nu geneigd te zeggen, dat als je teveel van iemand verwacht, je dan zeker teleurgesteld zult worden. Ik kon de verwachtingen, die mijn broer van mij had niet waarmaken en daarom heeft hij de band verbroken

Deze triggering lijkt de boulevard of broken dreams wel: de sint, mijn nicht, de familie en mijn broer. (E).

Sinterklaas

Na het afrekenen van het tanken drukte de BP-dame achter de kassa mij een in plastic verpakte kerstbal in de hand. Of ‘karsbal’ zoals ze het noemde. Omdat iedereen, dus ook ik, het leuk vindt om iets te krijgen, liep ik tevreden terug naar de auto. Een bal. En kerst was nog zo ver weg. Ik was nog helemaal niet in de kerstsfeer. Terwijl ik instapte gingen mijn gedachten terug naar vroegere jaren toen je bij de tankstations omstreeks deze tijd een pepernoot kreeg of een sinterklaasschuimpje. Waar is Sinterklaas gebleven?
Een week daarvoor viel me bij het shoppen in de stad op dat er zo weinig sinterklaassfeer was. Een wat slordig geplaatste sinterklaaspop is me bijgebleven. Geen vrolijke 5 december-klanken door de luidsprekers, geen Zwarte Pieten, geen kinderen met grote ogen, hun knuistjes stevig vastgeklemd in mama’s hand, kijkend naar de fraai ingerichte sinterklaasetalages. Waar is Sinterklaas gebleven?
Navrant dat de meeste aandacht die de goedheiligman dit jaar kreeg was te danken aan een film van Dick Maas. Regisseur Johan Nijenhuis probeerde nog de tere kinderzieltjes te redden door posters van de horrorsint te laten verbieden.
Opmerkelijk vond ik het bericht dat het recordaantal transacties op één dag voor de sinterklaasinkopen toch al is gebroken. Op 28 november telde Equens 9.052.973 pintransacties, ruim boven het record van 29 november 2008, dat op 8.588.109 staat. Wel blijkt uit cijfers van Thuiswinkel.org, de belangenorganisatie van zo'n duizend bedrijven die hun producten via internet of postorder verkopen, dat Sinterklaas zijn cadeaus vooral via internet koopt. De onlinewinkels zien hun omzet daardoor wekelijks met 20 procent stijgen. Dat komt neer op een extra omzet van 20 miljoen euro per week in de periode van 1 november tot en met 6 december in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Ten opzichte van een reguliere week zelfs 37 procent extra omzet.
Dus voor de verkoop van sinterklaascadeautjes is de goedheiligman niet meer nodig. Het traditionele typisch Nederlandse kinderfeest (de grootste geoorloofde collectieve leugen) is puur een commercieel festijn geworden. En waarom de moeite nemen om kort na elkaar twee sfeeretalages in te richten? Dus gelijk maar de kerstballen in plaats van zak, schoen en pepernoten.
Toch mis ik de typische sinterklaassfeer. Misschien ben ik een oude zemelaar die niet meegaat in de tijd en mijmert over vervlogen tijden. Het zij zo. De ‘karsbal’ heb ik nog maar even in het plastic gelaten. Eerst de sint uitluiden. (H)

Communie

Dat van die zonen komt later nog wel eens. Eerst wat anders. Mijn neef deed vandaag de Heilige Communie. In katholieke kringen was het vroeger een belevenis van jewelste. Daar werd maanden naar uitgekeken. Voor het eerst de Heilige Hostie en daarna kwam meneer pastoor thuis nog op visite en at een gebakje. Dat herinner ik me nog. Jaren later, ja, ik ben ook nog misdienaar geweest. Eerst op de hbs-a bij de paters Dominicanen en dat was vooral kerstnacht hard werken: een breed uitgemeten Hoogmis en dan nog drie kleine missen op de zes zijaltaren. Uren op je knieën voor een slokje miswijn na afloop. Dan was bij de nonnen een paar honderd meter verderop aan de Dennenstraat in Nijmegen beter geregeld: stiekem naar mooie meisjes van het internaat kijken en 10 gulden voor de zomerkermis als beloning. Dat was beter werk, zeker als ik weer eens was blijven zitten. Dan ging eerst die 10 gulden op de Kermis tegenover de mms (een bastion alleen voor meisjes) kapot om daarna van mijn vader weer op mijn donder te krijgen, omdat ik weer eens was blijven zitten. Ik begon geloof huichelachtig te vinden. Poespas, die nergens toe diende en dat werd later sterker toen ik zag hoe een oom (een uit de missie uiteindelijk als hulppastoor naar Duitsland verbannen pater) en een tante (non te Bunde) hun leven in het geloof inrichtten. Ik vond het maar niks en sloeg de wens van een homoseksuele pater Dominicaan om mij priester te maken al te graag in de wind.Sindsdien is het geloof ver en verder van mij af komen te staan en vind ik het nu een veronachtzaming van je eigen kennen, je eigen normen en je eigen waarden.

Tja, en dan doet je neefje de communie en dan denk je: ik ga ik niet naar zo’n toneelstuk van twee uur toe. Die gedachte wordt bovendien gevoed door mijn broer, die naar mijn sterke vermoeden evenmin een rotsvast katholiek geloof heeft. Ik denk, dat hij bij het overlijden van pa en ma voor het laatst in de kerk geweest is. En gelijk heeft hij. Maar ja, hij was wel boos op me, omdat er nu geen enkele Hackmann in de kerk zat. Ik werd vandaag maar weer eens gesterkt in mijn eigen geloof: geloof leidt alleen maar tot ruzie en oorlogen.

Geloof jij mij? (E)

MVG

Hans, een complex antwoord. Eentje om er nog eens op na te lezen. Als ik je goed begrijp, beheers je allerlei gesprekstechnieken met één uitzondering: het MVG, het Man-Vrouw-Gesprek. Voor mij geldt eerder het tegenovergestelde, maar dat komt door een puur toevallige samenloop van zakelijke omstandigheden. Daarover verderop, maar eerst iets over mannelijke communicatie. Mannen praten helemaal niet meestal alleen maar om informatie over te brengen. Vergelijk sportverslaggever in ruste Theo Reitsma met icoon en voornaamgenoot Theo Koomen, voor altijd in ruste trouwens. Ja, werp jij dan tegen: dat is één vak (verslag geven van een sportgebeurtenis) professioneel twee keer totaal verschillend invullen.Goed, daar heb je een punt gescoord, maar stoere mannentaal dan? Is dat niet hetzelfde als haantjesgedrag? Stoere mannentaal en haantjesgedrag hebben niet de intentie feitelijke informatie over te dragen. Ze zijn er ook niet voor bedoeld, maar veel eer een uiting van geldingsdrang. Iets wat jij en ik nauwelijks hebben, denk ik dan te weten.
Met wie communiceer jij trouwens meer, met mannen of met vrouwen? Ik met vrouwen, in alle soorten, maten en aantallen. Dan weer als studiemaatje, vriendin of echtgenote. Dan weer als collega, dan weer als ondergeschikte, dan weer als bovengeschikte, dan weer als zakelijke relatie. Is al altijd zo geweest en ik voel me er heel prettig bij. Of dat komt, omdat het intussen zo gewoon is? Ik vind een omgeving met vrouwen nu eenmaal prettiger dan een met mannen.

Met uitzondering van mijn zonen en jou natuurlijk.

Over zonen gesproken. Opvoeden doe je vanaf dag 0 en 20 jaar later lijkt het wel Ground Zero. Zo erg is het nu ook weer niet, maar er zijn momenten, dat je zo’n gevoel bekruipt van: het valt al die jaren na de bevalling niet mee. Ik heb daar de laatste weken last van. Last je, want ik ken die gemoedstoestand niet. Voor mij is het leven een feestje. Oh, wat een onderwerpen voor tal van komende blogs.

Met vriendelijke groet, je vriend. (E)

MVT

Ely, interessante vraag. Huwelijktaal. Ik pretendeer iets van taal te weten en verstand te hebben van sociale communicatie. En dan bedoel ik niet alleen praten en schrijven, maar het totale interactieve proces van informatie-uitwisseling. Communicatie Is Zenden-Ontvangen (let op de afkorting). Ik beheers gesprekstechnieken (slecht nieuwsgesprek, functioneringsgesprek, beoordelingsgesprek,vraaggesprek, RET-gesprek), weet van feedback en de Roos van Leary. Kennis en kunde opgedaan door studie en praktijk. Waar ik al 25 jaar mee bezig ben, en nog elke dag over en van leer, is MVT, de Man-Vrouw-taal.

Het duurde jaren voor ik me er, in relaties en in werksituaties, echt bewust van werd dat mannen en vrouwen niet dezelfde taal spreken. Uit taalstudie is gebleken dat vrouwen niet alleen praten om informatie over te brengen, maar ook om hardop te kunnen denken, om intimiteit te creëren. Ze gebruiken vaak beeldende taal, dikken aan, generaliseren. Mannen praten, zo blijkt uit onderzoek, meestal alleen om informatie over te brengen en vatten uitspraken vaak letterlijk op.

Zo heb ik nog steeds de neiging een antwoord of oplossing te geven op een niet letterlijk bedoelde vraag of opmerking. Kijk uit met de koffie, straks kan ik alles weer schoonmaken. Nee hoor, alleen dit stukje waar ik knoei. Jij moet altijd haasten. Nee hoor, niet altijd. Vorige week donderdag en vrijdag niet.

Dus de vraag is eigenlijk: hoeveel zou het huwelijk aan taal hebben bijgedragen? (H)

Huwelijk

Hoeveel taal zou er aan het huwelijk bij gedragen hebben? (E)

Taal-trigger

Technology driven? Bah, wat lelijk. Kijk dat stoort me dan gelijk (dat triggert me), als man-die-dagelijks-met-Nederlandse-taal-bezig-is. Maar laten we het niet hebben over de verloedering van de Nederlandse taal met tegenwoordig 'gangbare' uitdrukkingen als 'what ever', 'as we speak', 'out of the blue'. Of Nederlandse tv-programma's als Weekend Millionair, Get the picture, X-factor  (spreek uit Ex-vector), Idols, Try before you die, Total make over, That's the question. Nee we hebben het over internettechniek en communicatie. Heb ik als 'taal-man' problemen met e-mail, blogging, foto's, video? Nee, want die horen ook bij taal, het communicatiesysteem dat betekenis weergeeft. En foto's zeggen soms meer dan geschreven woorden. Zouden we naast het gebied van Broca en het centrum van Wernicke in onze hersenen ook nog zoiets hebben als het gebied van Gates?  

Oh,  bij jou een leeg glas wijn, bij mij een lege beker koffie. (H)